Türk Dili ve Edebiyatı

Türk-İslam Dünyasında İlk Edebi Eserler



Türk-İslam Dünyası’nda İlk Edebi Eserler

Türkler, İslamiyet’i benimsedikten sonra yazdıkları eserlere bu etkiyi yansıtmışlardır. Türk-İslam Dünyası’nda yazılan ilk edebi eserleri şu şekilde sıralayabiliriz;

Kutadgu Bilig (Mutluluk veren bilgi) (Yusuf Has Hacip)

Yusuf Has Hacip, tarafından birinci nüshası “Uygurca” ikinci nüshası “Arapça” yazılan Türk-İslam tarihinin, günümüze ulaşan ilk edebi eserdir. Hükümdarlara öğüt veren ilk “siyasetnamedir”.

Yusuf Has Hacip, bu eserinde insanların hem bu dünyada hem de ahirette mutluluğa ulaşmaları için nasıl bir yaşam sürdürmeleri gerektiğini öğütlemiştir. Ayrıca, ideal Türk devlet anlayışının özelliklerini, hükümdarın halkına, halkın da devlete karşı olan sorumluluklarını anlatmıştır.
 

Divanü Lügati’t-Türk (Kaşgarlı Mahmut)

Karahanlı prenslerinden olan Kaşgarlı Mahmut, tarafından “Arapça yazılmış bir Türkçe sözlük” olarak tanımlanan eserini, “Türk dilinin zenginliğini göstermek, Araplar’a Türkçeyi öğretmek” için Arapça yazdığı ileri sürülmüştür. Divanü Lügati’t Türk, bir sözlükten daha ileri “Türklerin tarihini, örf ve adetlerini, sosyal yaşantılarını” geniş bir şekilde anlatan ansiklopedi özelliği göstermiştir.
 

Atabetü’l Hakayık (Yükneki Edip Ahmet)

Yükneki Edip Ahmet, tarafından Hakaniye Türkçesi ve Uygur alfabesi ile yazılmıştır. Gerçeklerin eşiği anlamındadır. Ahlaki öğütler şiirsel biçimde yer almıştır.
 

Divan-ı Hikmet (Ahmet Yesevi)

Ahmet Yesevi, tarihte bilinen ilk Türk mutasavvıfıdır. Kazakistan’ın, Sayram kentinde doğmuştur.

Divan-ı Hikmet, “Hikmet” adı verilen şiirlerin bir araya getirilmesi ile oluşmuştur. İslam ‘ı, tasavvuf yolu ile anlatmış, Hz. Muhammed’in hayatı, cennet-cehennem, güzel ahlak gibi dini ve ahlaki öğütlere geniş yer vermiştir. İslami kültür ile Türk kültürünü kaynaştıran Türkçe yazılmış bir eserdir. Bozkırda yaşayan Türk Boylarının Müslümanlığı benimsemelerini kolaylaştırdığı ileri sürülmüştür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

YKS 2022'ye Evden Hazırlanın! 7/24 Online EğitimHemen İncele
+