Divan-ı Hikmet Nedir? Divan-ı Hikmet Özellikleri

Taban Puanları İçin Tıklayınız.



Divan-ı Hikmet Nedir?

Divan-ı Hikmet Nedir? Diye soracak olursak… 12. yüzyılda Ahmet Yesevi tarafından dörtlüklerle ve hece ölçüsüyle yazılmış dini, tasavvufi ve öğretici özellik taşıyan kıymetli bir eserdir. Türkistan’da yetişen önemli velilerden olan Hoca Ahmet Yesevi, Türkler arasında hem İslam’ın yayılması hem de çok iyi anlaşılmasında büyük emekleri olan Mansur Ata, Abdulmelik Ata, Süleyman Hakim Ata, Muhammed Danişmend, Muhammed Buhari (Sarı Saltuk) Zengi Ata, Tac Ata gibi isimlerin yetiştirilmesinde etkili olmuştur. Yine bu isimler, Anadolu’da Ahi Evran, Mevlana, Hacı Bektaş, Yunus Emre, Tapduk Emre gibi kişilerin yetiştirilmesinde etkili olmuştur. Bu sebeple Ahmet Yesevi’nin hikmetli şiirleri Sade ve halkın anlayacağı dilde olan Türkçesiyle Çin’de Marmara sahillerine kadar yayılarak Türk milletine birer ışık olmuştur. Hoca Ahmet Yesevi’nin asıl adı Ahmet bin İbrahim bin İlyas Yesevi olup, Piri Sultan, Hoca Ahmet, Kul Hace Ahmet diye de tanınır.

Divan-ı Hikmet Özellikleri

  • Bu yapıt Ahmet Yesevi tarafından 12. yüzyılda kaleme alınmıştır.
  • Hikmet” kelimesi Ahmet Yesevi’nin şiirlerine verdiği isimden gelmektedir. Dörtlüklerin her birine bu ismi verir.
  • Ahmet Yesevi şiirlerini halkın anlayacağı sade bir dille yazmıştır.
  • Çok iyi bir Arapça ve Farsça bilgisine sahip olmasına rağmen şiirlerinde hece ölçüsünü kullanmıştır.
  • Şiirlerini 7’li ve 12’li hece ölçüsüyle yazmıştır.
  • Genelde yarım uyak ve redif kullanmıştır.
  • Bu yapıt halka İslam’ın esaslarını öğretmek amacıyla yazılmıştır.
  • Şiirleri dörtlük şeklindedir. Biçim bakımından ise koşmaya benzemektedir.
  • Şiirlerinde “tevhid inancı, dünya ve ahiret hayatı hakkında bilgi, ilahi aşk, dini ve tasavvufi önemli konular İslam adabı, peygamber sevgisi, İslam büyüklerinden kıssalar” gibi konular duygusal bir tonda, lirik bir üslüpla işlenmiştir.
Önemli bir bilgi !

Ahmet Yesevi, ömrü boyunca Allah’a ve peygamberi­ne büyük bir aşkla bağlı kalmış, Hz. Muhammed’e (S.A.V) olan sevgisinden dolayı ondan uzun bir yaşam sürmeyi istememiş, Hz. Muhammed (S.A.V), 63 yaşın­da vefat ettiği için, o da 63 yaşına gelince kendisine yeraltında bir hücre kazdırmış, kalan ömrünü orada geçirmiştir.

Divan-ı Hikmet Seçmeler

Örnekler

  1. Her subh-dem nida kildi kulakımga
    Zikr ayt didi zikrin aytıp yördüm muna
    Işksızlarnı kördüm irse yolda kaldı ol
    Sebebdin ışk dükkânın kurdum muna
  2. On altımda barca ervah ülüş birdi
    Hay hay sizge mübarek dip âdem kildi
    Ferzendim dip boynum kuçup könglüm aldı
    On yitimde türkistanda turdum muna
  3. Hoş gayibdin kulakımga ilham kildi
    Ol sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
    Barca büzürg yıghp manga inam birdi
    Ol sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
  4. Min yigirme iki yaşda fena boldum
    Merhem bolup çm derdlikke deva boldum
    Yalgan âşık çm âşıkka güvâh boldum
    Sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
  5. Eyâ dostlar yaşım yitti yigirme üç
    Yalgan dava tâatlarım barçası pûç
    Kıyamet kün ne kılgay min bürehne lûç
    Sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
  6. Min yigirme törtke kirdim hakdın yırak
    Ahiretka barur bolsam kanı yarak
    Ölgenimde yıghp urung yüz ming tayak
    Sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
  7. Cenâzemni arkasıdm taşlar atmg
    Ayakımdan tutup südrep gûrge ilting
    Hakka kulluk kılmadmg dip yançıp tiping
    Ol sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
  8. Yazuk bilen yaşım yitti yigirme biş
    Sübhân igem zikr örgetip kögsümni tiş
    Kögsümdeki girihlerim sin özüng yiş
    Ol sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
  9. Ol kadirim kudret birlen nazar kıldı
    Hurrem bolup yir astığa kirdim muna
    Ğarîb bendeng bu dünyâdın güzer kıldı
    Mahrem bolup yir astığa kirdim muna
  10. Zâkir bolup şâkir bolup haknı taptım
    Dünyâ ukbâ haram kılıp yançıp tiftim
    Şeydâ bolup rüsvâ bolup candın öttim
    Bî-gam bolup yir astığa kirdim muna

Günümüz Türkçesiyle

  1. Sabahları kulağıma nida geldi:
    “Zikr et!” dedi, zikrini deyip yürüdüm işte,
    aşksızları gördüm ise, yolda kaldı;
    o sebebten aşk dükkânını kurdum işte.
  2. On altımda bütün ruhlar nasip verdi;
    “Size mübarek olsun” diyerek Âdem geldi;
    “Evlâdım!” deyip, boynuma sarılıp gönlümü aldı,
    On yedimde Türkistan’da bulundum işte.
  3. Hoş gaipten kulağıma ilham geldi;
    O sebebten Hakk’a sığınıp geldim işte.
    Hep ulular yığılıp bana nimet verdi;
    O sebepten Hakk’a sığınıp geldim işte.
  4. Ben yirmi iki yaşta fâni oldum;
    merhem olup gerçek dertliye deva oldum;
    sahte âşığa, gerçek âşığa tanık oldum;
    0 sebepten Hakk’a sığınıp geldim işte.
  5. Eyâ dostlar, erdi yirmi üçe yaşım;
    dâvam yalan, tamamı boş tâatlarım;
    kıyamet günü ben çıplak, şaşı ne yapayım?
    0 sebepten Hakk’a sığınıp geldim işte.
  6. Ben yirmi dört yaşa girdim,
    Hak’tan uzak; âhirete varır olsam, hani hazırlık?
    Öldüğümde toplanıp vurup yüz bin dayak;
    0 sebepten Hakk’a sığınıp geldim işte.
  7. Cenazemin arkasından taşlar atın;
    ayağımdan sürüyerek mezara iletin;
    “Hakk’a kulluk kılmadım” diyip döğüp tepin;
    o sebebten Hakk’a sığınıp geldim işte.
  8. Günah ile yaşım oldu yirmi beş;
    sübhan Rabb’im, zikr öğretip göğsümü deş;
    göğsümdeki düğümleri sen kendin çöz;
    0 sebepten Hakk’a sığınıp geldim işte.
  9. Kadir Rabb’im kudret ile nazar kıldı;
    mutlu olup yer altına girdim işte.
    Garip kulun bu dünyadan göçüp gitti;
    mahrem olup yer altına girdim işte.
  10. Zâkir olup, şâkir olup Hakk’ı buldum;
    dünya, ahret haram kılıp ezip teptim;
    divane olup, rüsva olup candan geçtim;
    gamsız olup yer altına girdim işte.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

0
0
0
0
0
0

Yorum Yap

Yorumlar 0

YKS Puan Hesaplama Uygulamamızı İndirdiniz mi?Hemen İndir
+