Tevriye Nedir? Tevriye Konu Anlatımı

Taban Puanları İçin Tıklayınız.



Tevriye (Amacı Gizleme)

Tevriye Nedir? Diye soracak olursak… Birden fazla gerçek anlamı olan bir sözcüğü ya da söz öbeğini iki anlama gelecek şekilde kullanmaya fakat uzak anlamı kastetmeye tevriye (amacı gizleme) denir.
Tevriyeyi kinaye sanatıyla karıştırmamak gerekir. Kinayede sözcüğün mecaz anlamı kastedilir, tevriyede ise gerçek anlam kastedilir.
Tevriyeyi “iham” sanatıyla da karıştırmamak gerekir. İham sanatı da tevriye gibi sözcüğün gerçek anlamlarıyla yapılır. Fakat sözün her iki anlamı da cümlenin anlamı ile uyuşur. Söz bu iki anlama göre de değerlendirilebilir. Tevriyede sözcüğün en uzak anlamı ifade ile uyuşur. Yakın anlamı söz içinde düşünmek mümkün değildir.
Tevriye genelde sesteş kelimeler veya özel isimlerle yapılır.

Örnek

  • Baki kalır sahife-i alemde adımız. (Baki)

Örnekte altı çizili olan “Baki” kelimesi hem şairin adı olarak kullanılmış hem de sonsuzluk anlamına gelen baki anlamında kullanılmış.

Örnek

  • Ulusun, korkma nasıl böyle bir imanı boğar
    Medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar. (M. Akif Ersoy)

Örnekte altı çizili olan “ulusun” kelimesi hem yüce, ulu anlamına gelecek şekilde kullanılmış hem de canavar, köpek gibi anlamlara gelecek şekilde kullanılmıştır.

Örnek

  • Örtün üstüme örtün serin karanlıkları. (Necip Fazıl Kısakürek)

Örnekte altı çizili olan “serin” kelimesi hem soğuk anlamına gelecek şekilde kullanılmış hemde örtmek anlamına gelecek şekilde kullanılmıştır.

Örnek

  • Sen ailemizin güneşi, sende ayısın.

Örnekte altı çizili olan “ayısın” kelimesi hem gökyüzündeki ay anlamına gelecek şekilde kullanılmış hem de bir hayvan olan ayı anlamına gelecek şekilde kullanılmıştır.

Örnek

  • Tahir efendi bana kelp demiş
    iltifatı bu sözde zahirdir,
    maliki mezhebim benim zira,
    itikadımca kelp tahirdir. (Nefi)

Bu dörlük, hiciv ustası Nefi ile Tahir efendinin atışması sonucu yazılmıştır. Anlatılana göre Tahir efendi Nefi’ye kelp (köpek) demiş. Nefi de muhalif olarak bu dörtlüğü yazmış ve son iki satırda belirtildiği üzere cümle iki anlama gelecek şekilde kullanılmış ve tevriye (amacı gizleme) sanatı yapılmıştır. Yani yakın anlama bakıldığında kendini inancına göre köpeğin temiz olduğunu söylemektedir. Uzak anlamda ise asıl köpeğin Tahir efendi olduğunu söylemektedir.



2019 YKS-TYT Kitaplarını En Uygun Fiyata Almak İçin Tıkla.


Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

0
0
0
0
0
0

Yorum Yap

Yorumlar 0

YKS Puan Hesaplama Uygulamamızı İndirdiniz mi?Hemen İndir
+