Kutadgu Bilig Nedir? Kutadgu Bilig Özellikleri

Taban Puanları İçin Tıklayınız.



Kutadgu Bilig Nedir?

Kutadgu Bilig Nedir? Diye soracak olursak… Yusuf Has Hacib’in 1069-1070 yıllarında yazdığı bu eseri Kaşgar’da tamamlayarak, o dönemin Doğu Karahanlı Dev­leti hakanı olan Tabgaç Buğra Han’a sunulmuş­tur. Bu eser hem Türk edebiyatına hem de Türk kültürü ve tarihine kaynaklık edebilecek mühim bir yapıttır. Henüz güçlü bir Arapça ve Farsça etkisi yoktur. Eserin temelinde kamil insan kavramı yatmaktadır.

Yusuf Has Hacib eserinde dört soyut kahramanı kişileştirmiştir, bu kişilere de uygun adlar vermiştir. Eserin başlarında bu dört kişiden bahseder ve onları okuyucuya tanıtır. Bu kişiler ve temsil ettikleri kavramlar şu şekildedir:

Kün Togdı (hükümdar) : “gün doğdu, doğan güneş”, adaleti temsil eder.
Ay Toldı (vezir) : “ay doldu, dolunay”, baht, talih ve ikbali temsil eder.
Ögdülmiş (vezirin oğlu) : “övülmüş”, akıl ve anlayışı temsil eder.
Odgurmış (vezirin kardeşi) : “uyanık”, dünya işlerinin sonunu temsil eder.

Kutadgu Bilig Özellikleri

  • Kutadgu Bilig “saadet veren bilgi, ilim” gibi manalar taşımaktadır.
  • Yusuf Has Hacip tarafından 11. yy’da yazılmıştır.
  • Türk edebiyatındaki ilk siyasetneme örneğidir.
  • Türk edebiyatında aruz ile yazılan ilk eserdir. Aynı zamanda İslami döneminde ilk eseri kabul edilir.
  • Hakaniye lehçesiyle yazılmıştır.
  • Didaktik bir nitelik taşıyan bu eser, yozlaşmış toplum için insanlara, mutluluğa ve huzura ulaştıracak nasihatlarde bulunmuştur.
  • Kutaadgu Bilig aynı zamanda, iki dünya saadeti için neler yapmamız gerektiği hakkında bilgi vermiş ve öğütlerde bulunmuştur.
  • Kutadgu Bilig, dil özellikleriyle olduğu kadar düşünce derinliği ve zevk inceliğiyle de yeni bir çığır açmıştır.
  • Bu eserde devlet yönetimi hakkında bilgi verilmiş ve ahiretin yalnızca kendimizi ibadete kapatmakla kazanılmayacağını, topluma faydalı olarak, zorluklar çekerek dünya ve ahiretin kazanılacağı söylenmektedir.
  • Konu olarak dinin ehemmiyeti, ahlak kuralları ve devlet yönetimi gibi konular üzerinde durulmuştur.
  • 6645 beyit olarak yazılan bu eserin nazım şekli mesnevi‘dir. Ayrıca içerisinde az da olsa dörtlükler bulunmaktadır.
  • Kutadgu Bilig, alegorik bir münazara karakterindedir. Münazaranın kahramanları dört kişiden olmakla beraber, genel olarak ağırlık noktalarını, iki kişi arasındaki konuşmalar oluşturur. (Kün-toğdı: kanun; Ay-toldı: saadet; Ögdülmiş: akıl; Odgurmış: akıbet)

 

Kutadgu Bilig’den Seçmeler

Örnekler

  1. Bayat atı birle sözüg ba başladım
    Törüdgen igidgen keçürgen
  2. Kitab atı urdum kutadgu bilig
    Kutadsu okıglıka tutsa elig
  3. Sözüm sözledim men bitidim bitig
    Sunup iki ajunnı tutgu elig
  4. Bu kün togdı ilig bu kılkı birle
    Yarudı ajunka kün ay teg yola
  5. Kanı ol bu dünya nengin tirgüçi
    Nengi birle yirde kodı barguçı
  6. Kanı ol togardın batarga tegi
    Yorıp il tutuglı bu dünya begi
  7. Ölüm tuttı iltti bu somışlang
    Sini mu kodur kör ay kılkı arıg
  8. İdi yakşı aymış biliglig sözi
    Uka bargıl emdi ay köngli yazı
  9. Özüng yüdti munça bodun yekleri
    Odung tur usal bolma saknu yon
  10. Yula teg köyer sen bu kün ay ilig
    Yarukluk adınka turur ay silig
  11. Bu kün edgü bolsun tise sen kamug
    Özüng edgü bolgıl ay ilde ulug
  12. Bodun artasa anı begler tüzer
    Kah artasa beg anı kim süzer
  13. Negü tir eşitgil katı belgülüg
    Kutı birle ilde çavıkmış külüg
  14. Kiming birle devlet yaraşsa kelip
    Başın kökke tegrür yokaru kılıp
  15. Bitig ıdtı ilig öz elgin bitip
    Negü sözledi erse körgil okıp

Günümüz Türkçesiyle

  1. Tanrı adıyla söze başladım; üreten, besleyen, bağışlayan Tanrım!
  2. Kitabın adını Kutadgu Bilig koydum, okuyana mutluluk versin, elinden tutsun.
  3. Sözümü söyledim, ben kitabımı yazdım. Bu kitap uzanıp iki dünyayı tutacak bir eldir.
  4. Bu Kün Togdı hükümdar bu tavrı ile güneş ve ay gibi doğarak dünyayı aydınlattı.
  5. Bu dünya malını toplayan ve yerden aşağı giden hani?
  6. Doğudan batıya kadar yürüyüp memleketler fetheden bu dünyanın beyi hani?
  7. Ölüm bu saydıklarımı tutup götürdü, ey temiz huylu, seni mi bırakır?
  8. Bilgili sözü pek güzel söylemiş. Ey gönlü âşık insan şimdi anlamaya çalış.
  9. Bunca halkın yüklerini yüklendi; uyanık dur, gafil olma (diye) düşünerek yürüdü.
  10. Bugün, ey hükümdar meşale gibi yanıyorsun! Ey temiz insan, parlaklık başkası içindir.
  11. Eğer bugün herkes iyi olsun dersen, ey memleketin büyüğü, kendin iyi ol!
  12. Halk bozulursa yoldan çıkarsa beyler düzene sokar, bey yoldan çıkarsa onu kim durultur?
  13. Saadete ulaşmış, bu saadetiyle memlekette şöhret bulmuş ünlü insan ne der, işit!
  14. Saadet kime gelip ona uyum sağlarsa, onu yukarı kaldırıp başını göğe ulaştırır.
  15. Hükümdar kendi eliyle yazıp mektup gönderdi ve ne söylediyse okuyup gör.



Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

0
0
0
1
0
0

Yorum Yap

Yorumlar 0

YKS Puan Hesaplama Uygulamamızı İndirdiniz mi?Hemen İndir
+