Tiyatro Nedir, Tiyatronun Özellikleri, Tiyatronun Türleri

Tiyatro Nedir, Tiyatronun Özellikleri, Tiyatronun Türleri



Özel Yurtlar ve Fiyatları için tıklayınız..


Tiyatro Nedir?


Olmuş ya da olabilecek olayların, oyuncular tarafından sahnede oynanması için yazılmış yapıtlardır. Başlangıçta insanları eğlendirme amacıyla ortaya çıkmış olay bu tür, daha sonra gelişerek sadece eğlendirme değil; insanları etkileme, yaşamdan kesitler sunarak onları düşündürme ve eğitme amacı olarak edebiyatta yerini almıştır. Tiyatro, olayları dekorlar ve kişiler yardımıyla günlük hayatta olduğu gibi gözümüzün önünde canlandırır.

Tiyatronun Özellikleri

  • Tiyatro, konuşma ve eyleme dayanan, olayları oluş halinde gösteren ve yaşayanların ağzından anlatan yazı türüdür.
  • Dilimizde “temaşa sanatı” olarak da bilinir. Fransızca “piyes” sözcüğüyle de karşılanmıştır.
  • Diyaloglar, davranış, hareket ve durumlar; tiyatroda oyuncular tarafından jest ve mimiklerle aktarılır.
  • Tiyatro yazılı bir metnin taklididir. Roman, öyküdeki mekana karşılık “sahne” vardır.
  • Gerçeklik duygusunun yansıması için sahne düzenlenmesine (dekor) önem verilir.
  • Anlatmaya bağlı metinlerdeki kişi betimlemeleri oyunculara kostüm olarak yansıtılır.
  • Tiyatro dini törenlerden doğmuş­tur. Batı tiyatrosunun kaynağı eski Yunan tiyatrosudur. Eski Yunan tiyatrosu, şarap tanrısı Dionysos adına yapılan “Dionysia” denen törenlerden doğmuştur.
  • Tiyatroda sahnelenen yapıtın teması, temanın ele alınış biçimi tiyatro türlerini ortaya çıkarmıştır. Tiyatro türlerini ilk kez sınıflandıran Aristoteles’tir.
  • Rönesans’ın yetiştirdiği en büyük tiyatro yazarları İngiliz Shakspeare; İs­panyol Lope de Vega’dır.

Tiyatro Öğeleri


Genel anlamda tiyatro sanatını oluşturan öğeler şunlardır;

Konu: Bir tiyatro eserinde, tıpkı hikayede ve romanda olduğu gibi, insanla ilgili her şey konu olarak ele alınabilir. Oyun yazarı, amacına ve sanat anlayışına bağlı olarak seçtiği konuyu bir ya da birkaç olaydan yola çıkarak işler.

Kişiler: Bir oyunun metninde, kişilerin dış görünüşleri ve iç dünyaları genel çizgileriyle belirtilir, ayrıntılı olarak tasvir edilmez. Bu, oyun kişisini canlandıran oyuncunun yorumuna bırakılır. Aynı oyun, değişik zamanlarda ve değişik oyuncular tarafından canlandırıldığında da bu ayrıntılar değişebilir.

Zaman: Bir tiyatro eserinde zaman, hikayede ve romanda olduğu gibi kesintisi olarak sürmez. Oyun yazarı, ele aldığı olayın geçtiği zamanı kendince belli parçalara böler ve olayın bu anları üzerinde durur.

Tiyatro Terimleri


Tiyatro türünü daha iyi anlayabilmemiz için temel tiyatro terimlerini bilmemiz gerekir. Bu bağlamda hazırladığımız Tiyatro Terimleri  sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Tiyatro Türleri


Konularına göre tiyatroları 3 başlıkta inceleyebiliriz. Bunlar;

Geleneksel Türk Tiyatrosu


Çağlar boyunca sürüp geldiği ve doğrudan doğruya Türk kültürünün ürünü olduğu için “Geleneksel Oyunlar” başlığı altında toplanan başlıca Halk Tiyatrosu türleri şunlardır:

Bu oyunların hemen hepsi temelde güldürüye dayanır. Amaç, güldürerek eğlendirmek ve bu yolla eğitmektir. Bu nedenle oyunların sonunda genellikle “kıssadan hisse” çıkarılır, yani anlatılan olaydan alınması gereken ders belirtilir. Başka deyişle, toplumsal ve bireysel yanlışları alaya alarak seyirciyi iyi ve doğru yönde eğitmek amaçlanır.

Oyunların önceden hazırlanmış, ezberlenmesi gereken metinleri yoktur. Hemen hepsi yüzyıllardır sürüp gelen sözlü geleneğin ürünüdür. Her oyunun yalnız konusu ve aktarılan olayın gelişim çizgisi bellidir. Oyuncular, oyunun gidişine göre belli yerlerde söylenmesi gereken kalıp sözler dışında o anda akıllarına geleni söyleyebilirler.



YKS - TYT Kitaplarını En Uygun Fiyata Almak için Tıkla...


Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

1
2
1
1
0
1

Yorum Yap

Yorumlar 0