Nutuk Nedir? (Tekke-Tasavvuf Edebiyatı) Özellikleri ve Örnekleri

Nutuk Nedir? (Tekke-Tasavvuf Edebiyatı) Özellikleri ve Örnekleri

Nutuk Nedir?

Sözlük anlamı “söz, lakırdı, topluluk karşısında yapılan konuşma” gibi anlamlara gelir. Tekke edebiyatında pirlerin ve mürşitlerin tarikata yeni giren dervişlere, tarikat derecelerini, tarikat adabını öğretmek için söyledikleri didaktik şiirlere nutuk denir.

Tekke-Tasavvuf edebiyatı ürünlerinden olan nutuk diğer metin türlerinden olan söylev-nutuk türüyle isim olarak benzerlik gösterir.
 

Nutuk Türünün Özellikleri

  • Tarikate yeni girecek olan müritlere rehberi olan mürşid tarafından tarikatin adab ve erkanını, derecelerini öğretmek amacıyla yazılan manzum eserlerdir.
  • Didaktik şiirlerdir.
  • Şekil olarak koşmaya benzemektedir.
  • Hece ölçüsüyle ve dörtlüklerle söylenir.
  • Nutukların ilahilerden farkı, konularının sınırlı olmasıdır.
  • Türün en önemli temsilcisi Kaygusuz Abdal’dır.

 

Nutuk Örnekleri

Evliyadan Gelen Kelam - Kaygusuz Abdal

Evliyadan gelen kelâm
Okunan kur’an değil mi
Gerçek Veli’nin sözleri
Sure’i rahmân değil mi

Çün seni Hâkk yaratığı
Kendüye mir’at ettiği
Tecelli’i zat ettiğin
Sûret’i insan değil mi

Hâkk haberin dinleyene
Candan kabul eyleyene
Hâkk’ı bilip anlayana
Sözümüz burhan değil mi

Gerçek elini tumayan
Ona gönül berkitmeyen
Hâkk’ı batıldan seçmeyen
Cahil’i nâdân değil mi

Ey Kaygusuz halin n’ola
Gitmez isen doğu yola
Hâkk kerem kılsa bir kula
Hâkikât âyan deği mi

Ali Ali canım Ali
Canımın cananı Ali
Sen alemler umudusun
Pir Hacı Bektaşi Veli

Buyruğunu Tut Rahman'ın - Aziz Mahmut Hüdayi

Buyruğun tut Rahman’ın
Tevhide gel tevhide
Tazelensin imanın
Tevhide gel tevhide

Yaban yerlere bakma
Canın odlara yakma
Her gördüğüne akma
Tevhide gel tevhide

Uyanı gör gafletten
Geç bu fani lezzetten
iç kevseri vahdetten
Tevhide gel tevhide

Emri yerine getir
ihmali ko iş bitir
Sıdk ile iman getir
Tevhide gel tevhide

Hüdayi’yi guş eyle
Şevke gelip cuş eyle
Bu kevserden nuş eyle
Tevhide gel tevhide


 
» Tekke-Tasavvuf Edebiyatı
» Halk Edebiyatı

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

0
0
0
0
0
0

Yorum Yap

Yorumlar 0

YKS 2021'e Evden Hazırlanın! 7/24 Online EğitimHemen İncele
+