Kimdir

Gevheri Kimdir? Edebi Kişiliği ve Önemli Şiirleri



Gevheri Kimdir?

Gevheri hakkında pek fazla kesin bilgi yoktur. Önceleri asıl adının Mustafa olduğu sanılırken daha sonra bir şiirinden adının Mehmet olduğu öğrenilmiştir. Gezgin bir Bektaşi şairidir. Kırımlı veya İstanbulludur. Bir şiirinden Şam’a, Arabistan’a gittiğini ve Rumeli’de bulunduğunu, bir paşanın divan katipliğini yaptığını öğreniyoruz. Doğum tarihi hakkında hiçbir bilgi yoktur. 1737 yılında ise vefat ettiği bilinir. Medrese eğitimi almıştır. Aruz ve hece ölçüsü ile şiirler yazmıştır. 1700 yılında vefat eden ozan ve hattat Bahri Paşa’nın divan katipliğini yapmış. Gevheri aynı zamanda Osmanlı imparatorluğunun İstanbul ve Bursa gibi diğer büyük şehirlerinde de divan katiplikleri yapmıştır.
 

Gevheri’nin Edebi Kişiliği

  • Divan’ı olan bir şairdir.
  • Sadece onun şiirlerine yer veren bir mecmua vardır.
  • Yüzyılın başlıca adlarından biri olmasında, belki de, aruz veznini hece vezni kadar başarılı bir şekilde kullanan ender şairlerden biri olmasının da rolü vardır.
  • Hem hece ölçüsünü hem de aruz ölçüsünü kullanmıştır.
  • Şiirlerinde aşk acısını anlatmıştır.
  • Koşma ve türküleri ile ün kazanmıştır.
  • Toplumsal olaylarla ilgilenmemiştir.
  • Divan tarzında da eserler vermiştir.
  • Koşma, Semai ve Tür­kü türlerinde Divan şiirinin etkisi görülür.
  • Osmanlıcaya yakın bir üslubu vardır.
  • Musiki ile de ilgilenen Gevheri’nin kendi ismini taşıyan Gevheri makamı vardır.

 

Gevheri Şiir Örnekleri

Dost Bağının Meyveleri Erişti
Dost bağının meyveleri erişti
Ayva benim alma benim nar benim
Çeşmim yaşı ummanlara karıştı
Cefakarım sitemkarım var benim

Yedi derya boz-bulanık selinden
Halk-ı alem aciz kaldı dilimden
Ben bülbülüm ayrı düştüm gülümden
Efgan benim matem benim zar benim

Mail oldum kisvesine tacına
Bend olmuşum siyah zülfü ucuna
Mansur gibi asılırım saçına
Kakül benim, perçem benim dar benim

Gevheri der kime gönül katayım
Gevherimi nadanlara satayım
Dost bağında bülbül gibi öteyim
Gülşen benim güller benim har benim

Mecnun'a Dönmüşüm Bilmem Gezdiğim
Mecnun’a dönmüşüm bilmem gezdiğim
Dağlar mıdır sahra mıdır yol mudur
Dostumun bağına girip dizdiğim
Lale midir sümbül müdür gül müdür

Aşk değil mi beni derde düşüren
Ferhad gibi yüce dağlar aşıran
Yari böyle benden ayrı düşüren
Adu mudur engel midir el midir

Kamil olan belli olur söz ilen
Al yanağa çifte benler dizilen
Mah yüzüne bölük, bölük yazılan
Kakül müdür zülüf müdür tel midir

Gevheri der bulmam kimsede vefa
Dost diye sevdiğim etti kim sefa
Hubların aşıka ettiği cefa
Kanun mudur erkan mıdır yol mudur


2023 TYT Konuları
2023 AYT Konuları
Üniversite Taban Puanları

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

YKS 2023'e Evden Hazırlanın! 7/24 Online EğitimHemen İncele
+