İletişim Nedir, İletişimin Öğeleri, Dil ve Anlatım İletişim Konusu




Özel Yurtlar ve Fiyatları için tıklayınız..


İletişim Nedir?


Duygu, düşünce veya bilgilerin çeşitli yöntemlerle başkalarına aktarılmasıdır. Bir başka deyişle “iletişim” en az iki insan ya da insan grubu arasında gerçekleşen, duygu, düşünce, davranış ve bilgi alışverişine denir.İletişim için bir kişi yeterli değildir. En az ki kişi gereklidir. Bir kişi duygu ve düşüncelerini karşıdaki kişi ya da kişilere aktarır. Karşısındaki kişi ya da kişiler de ona cevap verir. Böylece iletişim gerçekleşmiş olur.

İletişim bir anda gerçekleşmez, süreç gerektirir.İnsan sosyal bir varlıktır. Bu sebeple sürekli ve her yerde iletişim halindedir. İletişimi sağlayan çeşitli yöntemler vardır. İnsanlar birbirleriyle beden hareketleri, renkler, çeşitli sesler (ıslık) vb. Yardımıyla iletişim kurabilir.

İletişimin tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanın utangaç olmasıyla ortaya çıkan iletişimin temelinde paylaşma ihtiyacının giderilmesi yatmaktadır. Örneğin trafik polisiyle insanlar beden hareketleri yoluyla iletişim kurabilir. Trafik polisinin el kaldırması sürücüler için dur anlamındadır. Ders bittikten sonra zilin çalması yine bir iletişimdir; çünkü zil teneffüs anlamındadır. Bütün iletişim yollarından en yaygın, en kolay, en sağlıklı ve ekonomik olanı dildir. Yazıyla ya da sözle yani dille aktarılan bir mesaj insanlara daha kolay bir şekilde ulaşabilir. Öteki iletişim yollarıyla anlaşmak sınırlı ve zordur. İletişim olgusunun temelinde paylaşma ihtiyacının giderilmesi vardır.

İletişim Öğeleri


İletişimin kurulabilmesi için bazı öğelere ihtiyaç duyulur. Bunlar;

Gönderici: Duygu, düşünce, bilgi ve istekleri aktaran yani sözü söyleyen kişi veya kişilerdir. Her türlü iletişimde öncelikle gönderici gerekir. Göndericiye kaynak ya da verici de denir.

Alıcı: Duygu, düşünce, bilgi ve isteklerin aktarıldığı, iletildiği kişi ya da topluluktur. İletinin yani mesajın gönderildiği kişidir.

İleti: Konuşmacının karşısındakine yani alıcıya ulaştırmak istediği duygu, düşünce ve mesajlardır.

Kanal: Göndericinin iletiyi alıcıya gönderirken kullandığı yol, yöntem veya araçtır. Konuşma için hava ve söz, yazı için kağıt ve kalem birer kanaldır.

4. Kod (Şifre): İletinin üretildiği şifreleme sistemine kod denir. Her dil, belli iletilerin aktarılmasını sağlayan, kendi içinde kuralları olan, ancak o kuralları bilenlerin anlayabildiği, iletilerini çözebildiği bir şifreleme sistemidir.

Bağlam: Bir sözcüğün veya bir ifadenin ait olduğu metnin yapısı ve bütünlüğü içerisinde, değer ve anlam kazanmasına bağlam denir.

Dönüt: Gönderenin iletisini alan alıcının geri bildirimidir.

İletişim Örneği

Gönderici: Öğrenci
Alıcı: Kitabevi çalışanı
İleti: Yaşar Kemal var mı?
Kanal: Sözlü
Dönüt: Bütün kitapları var
Bağlam Kitabevi

Yukarıdaki örnek olduğu gibi “Yaşar Kemal var mı?” sorusu, bir “kitapçıda” kitabevi çalışanına sorulduğu için bağlam olarak “Yaşar Kemal’in kitapları” anlamında kullanılmıştır.

İletişimde Göstergelerin Yeri ve Önemi


Kendi dışında bir başka şeyi gösteren, düşündüren, onun yerini alabilen nesne, görünüş ve olgulara gösterge denir. Örneğin kelimeler bir göstergedir. Buna göre adlarımız bizim göstergemizdir. “Hasan” kelimesi bir insanın
göstergesidir. Aynı şekilde “vazo” kelimesi “vazo nesnesi” nin göstergesidir. “Vazo” kelimesi vazonun kendisi değildir ama vazoyu karşılar. Yazıda, konuşmada vazonun yerine geçer. Bu kelime, vazoyu gösterdiği, düşündürdüğü, onun yerini alabildiği için “gösterge” diye adlandırılır. Kısaca gösterge; kendisi o şey olmadığı hâlde, o şeyi çağrıştırarak iletişim kurmayı sağlayan araçtır, nesnedir, olgudur. Göstergelerin ses ve anlam yönü vardır. “Odun” göstergesi “o, d, u, n” seslerinden oluşmuştur ve anlamı “yakmak için kullanılan sert bir nesne”dir. Buna göre her gösterge “gösteren” ve “gösterilenden” oluşur.

Gösterge Çeşitleri


Dil Göstergeleri: Yazıyla veya sözle gerçekleştirilen her türlü etkinlik dil göstergesiyle ilgilidir. “Masa” kelimesi bir dil göstergesidir. Bu gösterge, “m, a, a, a” seslerinden oluşmuştur. Kelimeyi oluşturan sesler gösteren, kelimenin çağrıştırdığı anlam ise gösterilendir.

Dil Dışı Göstergeler: Resim, şekil, işaret, hareket, jest, mimikler vb. dil dışı göstergelerdir. Yani dil göstergeleri dışındaki göstergelerdir. Dil dışı göstergeleri 4 başlıkta incelemek mümkündür.

a) Doğal Gösterge (Belirti): Doğada kendiliğinden oluşan hareketlere, doğal olan her şeye doğal gösterge denir. Yağmurun yağması, deprem, sel, sonbaharda yaprakların sararması, ilkbaharda ağaçların yeşermesi vb. doğal göstergedir.

  • Amacı olmayan, istem dışı gelişen doğal göstergelerdir.
  • Gösterge kendi dışında başka bir şeyi anlatır.
  • Belirtilerin hiçbir amacı yoktur; çünkü bunlar istem dışıdır.
  • Belirtide gösteren ile gösterilen arasındaki ilişki nedenlidir.
  • Yorum gerektirir.
  • Belirtilere anlamlan biz yükleriz.
  • Yüklenen bu anlamlar ya daha önceki yaşantılarımızla ya da bilimsel gerçeklerle bağlantılıdır.
Örnek

Geceleyin ışıkların kapanması insanların yattığının ya da uyuduğunun belirtisidir.

Dumanın çıkması ateş yandığının belirtisidir.

Kara bulutların çoğalması yağmur yağacağının belirtisidir.

Sararmış yapraklar sonbaharın belirtisidir.

Pencere açıkken perdenin havalanması rüzgârın belirtisidir.

b) Sosyal Gösterge (Belirtke): Günlük hayatta insanların düzeni sağlamak için koydukları işaret sistemine sosyal gösterge denir. Yani sosyal durumları anlatan göstergelerdir. Görgü kuralları, trafik lambaları, levhalar vb.

  • İletişim kurma, bir ileti aktarma, bilgi verme amacı içeren göstergelerdir.
  • Bu göstergelerde gösterenle gösterilen arasındaki ilişki nedensizdir.
  • Gösteren – gösterilen arasındaki ilişki anlaşmalı olarak sağlanmıştır.
  • Trafik ışıkları, trafik levhaları, yasaklama işaretleri, mors alfabesindeki her bir harf sosyal göstergedir yani belirtkedir.
Örnek

» Tuvaletlerde bay ve bayan yazısı → gösterge
» Tuvaletlerde şapka ve topuklu ayakkabı resmi → belirtke
» Güvercin sözcüğü → gösterge
» Güvercin resmi → barışın belirtkesi

c) Görsel Gösterge (İkon): Dil kullanmadan bilgi ve iletileri aktaran görsel araçlardır. Gösteren ile gösterilen arasında neden ilişkisi değil benzerlik ilişkisi vardır. Resim, heykel, fotoğraf, bir kişinin portresi vb.

d) Simge (Sembol): Bir toplumda gösteren ile gösterilen arasında sürekliliğini koruyan, uzlaşımsal ve genellikle nedensiz ilişkiye dayanan görsel biçimdir. Uzlaşmaya bağlı olarak soyut ve sayılamayan, tek bir gösterilene göndermede bulunan görsel biçimdir.

Örnek

» Zeytin dalının barışı çağrıştırması
» kum saatinin zamanı çağrıştırması
» kalbin aşkı ve sevgiyi çağrıştırması
» terazinin adaleti çağrıştırması birer simgedir.
» Leblebi Çorum’un, horoz Denizli’nin, ters lale ise Hakkâri’nin simgesi yani sembolüdür.
» Bayrak ülkeler için bağımsızlığın ve devlet olmanın sembolüdür. (simgesidir)

Göstergeler içinde en önemlisi ve gelişmişi dil göstergesidir; çünkü insanın en gelişmiş anlatma aracı dildir. Dille gerçekleştirilen iletişim; resim, şekil, işaret ve vücut diliyle gerçekleştirilen iletişimden çok daha kullanışlı ve üstündür. Diğer göstergeler tek boyutlu iletişim araçlarıdır. Dil ise bilgi aktarımının yanında insanların ruh hallerinin ve duygularının da anlatılmasında kullanılabilen çok boyutlu bir iletişim aracıdır.

Dil göstergeleri kendi anlam değerlerinden başka anlamları da ifade eder. Yani dil göstergeleri sadece bir anlam ifade etmez. Kullanıldıkları yer ve zamana göre yeni ve farklı anlamlar ifade edebilir.

Dil göstergelerinde bir kelime gerçek anlamlarının yanında yan ve mecaz anlamları ile de kullanılabilir.
Örneğin “yüz” kelimesi çehre, surat anlamında kullanılabileceği gibi yorgana ya da yastığa çekilen kılıf ya da utanma anlamında da kullanılabilir. Bu özelliğiyle dil göstergeleri çok geniş bir anlatma olanağına sahiptir. Dille gerçekleştirilen iletişim gelecek nesillere aktarılmak üzere saklanabilir. Bu özelliğiyle de dil göstergeleri gelecek kuşaklarla da iletişime geçmeye elverişlidir.



YKS - TYT Kitaplarını En Uygun Fiyata Almak için Tıkla...


Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

0
0
0
0
0
0

Yorum Yap

Yorumlar 0