Şiirde Yapı Konu Anlatımı

Taban Puanları İçin Tıklayınız.



Şiirde Yapı

Şiir ses ve özgünlük sanatıdır. Şair ele aldığı konuyu herkesten farklı, kendine has bir biçimde ifade ederse iyi şair sıfatına erişebilir.

Nazım Birimi

Şiiri oluşturan dize kümelerine nazım birimi denir. Nazım birimi dikkate alınarak nazım şekilleri belirlenir.
Dize (Mısra): Şiirde en küçük nazım birimidir. Bir şiire bağlı olmayan ve başlı başına bir anlamı olan dizelere de “Mısra-ı Azade” denir. Ziya Paşa’nın “Âyînesi iştir kişinin lafa bakılmaz” dizesi mısra-ı azade yani bağımsız dizeye örnektir. Ayrıca bir beytin birbirinin anlamlarını tamamlayan ya da aralarındaki anlam bağı kesin olmayan mısralara da bağımsız dize denir. Yetkinliği, sağlam yapısı, özlü ve çarpıcı anlatımıyla dikkat çeken, her zaman kolayca anımsanabilen, mısralar “mısra-ı berceste” ya da “şah-mısra” olarak adlandırılır. Sümbülzade Vehbi’nin “Sağ gözü eylemesün sol göze Allah muhtaç.” adlı dizesi buna örnektir.

Beyit: Aynı ölçüyle söylenmiş, aralarında anlam bütünlüğü bulunan iki dizeye beyit denir.

Örnek

Öyle sermestim ki idrâk etmezem dünyâ nedir.
Ben kimim, sâkî olan kimdir, mey-i sahbâ nedir.

Fuzuli

Dörtlük: Dört dizeden oluşan nazım birimidir.

Örnek

Gelin tanışık edelim
İş kolayın tutalım
Sevelim sevilelim
Dünya kimseye kalmaz

Yunus Emre

Bent: Şiiri oluşturan dörder, beşer, altışar ve daha fazla dizelik kümelerdir.

Örnek

Peygamber çiçeğinin aydınlığında ara
Sana doğru uzanan çaresiz ellerimi.
Sırrımı söylüyorum vefakar balıklara:
Yalnız onlar tutacak bu dünyada yerimi.
Koyverip telli pullu saçlarımı rüzgara,
Bir çocuğun ardına düşen heykellerimi
Peygamber çiçeğinin aydınlığında ara…

Sezai Karakoç

Nazım Biçimi

Bir şiirin nazım birimi ve kafiye örgüsüyle ortaya çıkan yarısına nazım biçimi denir. Şiirin konusuna göre isimlendirilmesine ise nazım türü denir.

  • Halk edebiyatında : koşma, semai, varsağı, destan,
    mani, türkü…
  • Divan Edebiyatında : gazel, kaside, mesnevi, kıt’a, rubai…
  • Batı Etkisindeki Türk Edebiyatında : sone, tezarima, serbest müstezat…


2019 YKS-TYT Kitaplarını En Uygun Fiyata Almak İçin Tıkla.


Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

0
0
0
0
0
0

Yorum Yap

Yorumlar 0

YKS Puan Hesaplama Uygulamamızı İndirdiniz mi?Hemen İndir
+