Cümlede Anlatım Özellikleri Konu Anlatımı

Taban Puanları İçin Tıklayınız.



Öznel Anlamlı Cümleler


Kimi cümlelerde ortaya konan yargılar yoruma dayalıdır. Bu yargıların doğru ya da yanlış olduğu kanıtlanamaz. Söyleyenin kişisel beğenisine dayalı olan bu yargılar kimine göre doğru kimine göre yanlıştır. Bu tür yargılar öznel anlatımlı yargılardır.

Örnek

Tarihi yapılar insanı o eski günlerin havasına sokuyor.

cümlesi tarihi yerleri gezmeyi sevenler için doğru olsa bile kimileri için hiçbir anlam taşımaz.

Nesnel Anlamlı Cümleler


Kimi cümlelerin ise ortaya koyduğu yargıların doğruluğu kesindir. Bunlar kanıtlanabilir bir nitelik gösterir. Göreceli bir yanı bulunmayan bu tür cümlelere nesnel cümleler denir.

Örnek

Bu roman bir dağ köyünde yaşayan insanları konu ediyor.

cümlesi nesnel bir cümledir çünkü yargı, romana bakılarak kolayca kanıtlanabilir.

Doğrudan Anlamlı Cümleler


Bir başkasının sözlerini olduğu gibi aktarmaya doğrudan anlatım denir. Aktarılan söz tırnak içerisinde verilir, Sözü aktaran kişi kendi sözlerini eklemez. Cümle sonlarında genellikle “diyor, demiş, der” ifadeleri bulunur.

Örnek

Öğretmen sınıfa girmeden önce dedi ki:”Sınavdan önce iyi bir kahvaltı yapın, derin derin nefes almayı unutmayın.” dedi.

Yukarıdaki cümlede anlatan kişi öğretmenin sözünü olduğu gibi aktardığı için doğrudan anlatım yapmış sayılır.

Dolaylı Anlamlı Cümleleri


Dolaylı anlatımda bir başkasının sözü, anlatıcının kendi anlatım biçimine uygun bir şekilde aktarılmasıdır.

Örnek

Öğretmen, sınavdan önce iyi bir kahvaltı yapmamızı ve derin derin nefesler almamız gerektiğini söyledi.

Yukarıdaki cümlede anlatıcı öğretmenin sözünü olduğu gibi değil, kendi anlatımına uygun bir şekilde aktarmıştır.

Karşılaştırma Cümleleri


En az iki varlığın kavram ya da durum nitelik veya nicelik bakımından değerlendirildiği cümlelere karşılaştırma cümleleri denir. Karşılaştırmada benzerlikler veya farklılıklar ortaya konur. Genellikle “göre, kadar, gibi, daha, en, ise, aynı” gibi sözcükler kullanılır.

Örnek

Yaşça sınıfın en küçüğü bendim.

Yukarıdaki cümlede sınıfın öğrencileri arasında “yaş bakımından” karşılaştırma yapılmıştır.

Aşamalı Durum Bildiren Cümleler


Bir şeyin giderek azaldığını veya arttığını bildiren cümlelerdir.

Örnek

  • Memur olmak her geçen gün daha da zorlaşıyor.
  • Bu şehirde yaşamaya yavaş yavaş alışıyorum.
  • Okudukça kendine güveni geliyor insanın.

Yukarıdaki cümlelerde altı çizili yerler, gerçekleşen durumların aşamalı olduğunu belirtmektedir.

Benzetme Bildiren Cümleler


Bir varlık ya da kavramın daha belirgin hale gelmesi için onun başka bir varlık ya da kavramın özelliklerine benzetilerek anlatılmasına benzetme denir.

Benzetmede de karşılaştırmada olduğu gibi birden fazla kavram ya da nesne bulunur ve bunlar ortak bir yönden birbirine benzetilir.

Örnek

O da babası gibi siyah saçlı ve ela gözlüydü.

cümlesinde “o” denen kişi babasına saçları ve gözleri yönüyle benzetilmiştir.

Kinayeli Anlatım


Bir sözün, karşısındaki alaya almak amacıyla, tersini kastedecek şekilde kullanılmasıdır.

Örnek

Bu yazarın romanları o derece nitelikli ki, kitapçılarda birinci baskısından başka baskısına rastlanmıyor.

Yukarıdaki cümlede “romanları o derece nitelikli ki” sözüyle, söz konusu romanların tam tersi bir durumda, yani niteliksiz olduğu anlatılmak istendiğinden, bu cümle kinayeli söyleyişe bir örnektir.

Tanım Cümleleri


Bir varlığı veya kavramı temel nitelikleriyle tarif etmeye tanımlama denir. “X nedir?” sorusuna cevap veren cümleler tanım cümlesidir. Tanımlar nesnel veya öznel olabilir, nesnel olduğunda öğretici özellik taşır.

Örnek

Şiir: Ritimli sözlerle, seslerin uyum içerisinde kullanımıyla ortaya çıkan edebi anlatış biçimidir.

Yukarıdaki cümlede şiirin tanımı yapılmıştır. Sonuç olarak bir tanım cümlesidir.

Üslup İle İlgili Cümleler


Bir sanatçının dili kullanma şekli, sözcük seçimi, cümle kurma biçimine üslup denir. Buna yazarın anlatım biçimi de diyebiliriz. Üslup bildiren cümlelerde yazarın “nasıl anlattığı” ortaya konur. “Anlatımı nasıldır?” sorusuna cevap veren cümleler üslupla ilgili cümlelerdir.

Örnek

Her şeyden önce bütün okuyanların anlayabileceği şekilde, kısa cümlelerle yazıyor öykülerini.

Yukarıdaki cümlede bir yazarın yazıları ne şekilde kaleme aldığı belirtilmiştir. Yazarın üslubu hakkında bilgi vermektedir.

İçerik İle İlgili Cümleler


İçerik, bir eserde verilen duygu ve düşüncenin bütününe denir. Eğer bir cümle “Sanatçı neyi anlatmış?” sorusuna cevap veriyorsa, o cümle tanım cümlesidir.

Örnek

Yazar bu eserde tek başına yaşayan dul bir kadının zorlu yaşamını ele almış.

Yukarıdaki cümlede yazarın eserinde ele aldığı konuya değinmiştir. Dolayısıyla bu cümle içerik ile ilgili bir cümledir.



Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

1
0
0
0
1
0

Yorum Yap

Yorumlar 0

YKS Puan Hesaplama Uygulamamızı İndirdiniz mi?Hemen İndir
+